OnHealth

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα μπορεί να διαγνωστεί ακόμα και από τα αρχικά στάδια (που συχνά ξεκινά ύπουλα με συμπτώματα που δε διακρίνονται εύκολα από τον μη ειδικό) αν ο ασθενής κατευθυνθεί σωστά, δηλαδή στο ρευματολόγο.

Η εκδήλωση της νόσου διαφέρει από άτομο σε άτομο τόσο ως προς την αρθρική (αριθμός & τύπος αρθρώσεων που φλεγμαίνουν) όσο και την εξωαρθρική προσβολή (άλλα όργανα που θα επηρεαστούν όπως τα μάτια, οι πνεύμονες ή το δέρμα). Αρθρίτιδες που εμφανίζονται στα πλαίσια άλλων νοσημάτων μοιάζουν με της ρευματοειδούς.

Το πρώτο βήμα για τη διάγνωση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας είναι μία συνάντηση του ασθενή με τον ειδικό γιατρό. Ο γιατρός θα κάνει μία ανασκόπηση του ιστορικού και των συμπτωμάτων, θα εξετάσει τις αρθρώσεις για να διαπιστώσει αν υπάρχει φλεγμονή ή παραμόρφωση, καθώς και το δέρμα και άλλα όργανα του σώματος. Επίσης θα διεξάγει συγκεκριμένες αιματολογικές και ακτινολογικές εξετάσεις. Η διάγνωση στηρίζεται στα αποτελέσματα όλων των παραπάνω. Ο γιατρός με ειδική εκπαίδευση στην αρθρίτιδα και τις σχετικές νόσους είναι ο ρευματολόγος.

Η κατανομή της φλεγμονής στις αρθρώσεις είναι σημαντική για το γιατρό. Στην ρευματοειδή αρθρίτιδα, οι μικρές αρθρώσεις των χεριών και των ποδιών, οι καρποί και τα γόνατα προσβάλλονται συχνότερα με μία συνήθως συμμετρική κατανομή (προσβάλλονται οι ίδιες αρθρώσεις και στα δύο μέρη του σώματος). Αν, δηλαδή, υπάρχει φλεγμονή στο αριστερό χέρι, θα εμφανίζει φλεγμονή και το δεξί. Πάντως σχεδόν όλες οι περιφερικές αρθρώσεις μπορεί να προσβληθούν. Όταν μόνο μία ή δύο αρθρώσεις παρουσιάζουν φλεγμονή, η διάγνωση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας γίνεται πιο δύσκολη.

Ο γιατρός σας μπορεί να κάνει διάφορα άλλα τεστ για να αποκλείσει άλλες αιτίες αρθρίτιδας, π.χ. λόγω λοίμωξης.

Συμπτώματα της ασθένειας

Τα κυρίαρχα συμπτώματα της ρευματοειδούς αρθρίτιδας οφείλονται στην φλεγμονή των αρθρώσεων, και είναι:

• πόνος
• διόγκωση
• θερμότητα
• δυσκαμψία
• απώλεια της λειτουργικότητας των αρθρώσεων που έχουν προσβληθεί.

Χαρακτηριστική είναι επίσης και η πρωινή δυσκαμψία (συνήθως γενικευμένη), που διαρκεί πάνω από 1 ώρα, και βελτιώνεται ή εξαφανίζεται αργότερα όσο προχωρά η μέρα.

Μπορεί επίσης να υπάρχουν συστηματικά συμπτώματα όπως:

• κακουχία
• καταβολή
• χαμηλή πυρετική κίνηση
• απώλεια βάρους.

Η ΡΑ μπορεί επίσης να προσβάλλει άλλα όργανα ή συστήματα εκτός αρθρώσεων, όπως το δέρμα (ρευματοειδή οζία, προσβολή των μικτών αγγείων του δέρματος), τα μάτια (φλεγμονή διαφόρων στοιχείων του ματιού), τους πνεύμονες (ίνωση του ιστού των πνευμόνων), τους νεφρούς, το ήπαρ, το νευρικό σύστημα κ.λπ.

Τα συμπτώματα της ρευματοειδούς αρθρίτιδας εμφανίζουν εξάρσεις και υφέσεις ανάλογα με το βαθμό της ενεργότητας της νόσου. Όταν οι αρθρώσεις παρουσιάζουν φλεγμονή, η νόσος είναι ενεργή. Όταν η φλεγμονή τους υποχωρεί, η νόσος είναι ανενεργή (σε ύφεση). Οι υφέσεις μπορεί να συμβούν αυτόματα, ή με θεραπεία, και μπορεί να διαρκέσουν εβδομάδες, μήνες, ή χρόνια. Κατά τη διάρκεια των υφέσεων τα συμπτώματα της νόσου εξαφανίζονται και οι ασθενείς αισθάνονται γενικώς καλά. Όταν η νόσος ξαναγίνει ενεργή τα συμπτώματα επιστρέφουν. Η επιστροφή των συμπτωμάτων ονομάζεται έξαρση.
Ο κύκλος της ρευματοειδούς αρθρίτιδας διαφέρει από άτομο σε άτομο και οι περίοδοι των εξάρσεων και υφέσεων είναι χαρακτηριστικοί.

Αιτιολογία της ασθένειας

Ενώ η αιτία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας παραμένει άγνωστη, η συνεχιζόμενη έρευνα έχει κάνει αλματώδη πρόοδο στη μελέτη της νόσου και έχει αποκαλύψει τους μηχανισμούς που οδηγούν στην αρθρίτιδα και στην καταστροφή της άρθρωσης. Ακόμη και λοιμογόνοι παράγοντες όπως ιοί, βακτήρια και μύκητες έχουν κατά καιρούς ενοχοποιηθεί ως αιτία της νόσου, όμως τίποτα δεν έχει αποδειχθεί. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η τάση για ανάπτυξη ρευματοειδούς αρθρίτιδας είναι σε αρκετές περιπτώσεις κληρονομική, συγκεκριμένοι άνθρωποι δηλαδή έχουν γενετική προδιάθεση για τη νόσο.

Εχει αναφερθεί ότι νοσήματα ή περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορεί να προκαλούν το ανοσοποιητικό σύστημα να επιτεθεί στους δικούς του ιστούς με αποτέλεσμα τη φλεγμονή σε διάφορα όργανα του σώματος. Ως λογικότερη εξήγηση θεωρείται ότι νοσήματα ή περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορεί να αλλοιώσουν ορισμένα στοιχεία του οργανισμού εναντίον των οποίων το ανοσοποιητικό σύστημα στα γενετικώς προδιαθετημένα άτομα παράγει αντισώματα και τελικά μέσω σειράς ανοσολογικών μηχανισμών αναπτύσσεται φλεγμονή.

Ποιoς κινδυνεύει από την ασθένεια;

Aπό τα μέχρι τώρα δεδομένα έχει φανεί ότι η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι αποτέλεσμα της δράσης κάποιου άγνωστου αιτιολογικού παράγοντα αλλά σε άτομα που είναι γενετικά προδιαθετημένα.